"恩干邪教——"广州海""白金"".

Giữa muôn vàn đặc sản của vùng biển Quảng Ninh, sá sùng Vân Đồn luôn được nhắc đến như một huyền thoại ẩm thực – loại hải sản có hình thù kỳ lạ nhưng lại sở hữu mức giá đắt đỏ bậc nhất, được người sành ăn ví von là "vàng ròng" của biển cả.

Sá sùng (còn gọi là sâu đất, sâu biển) là một loài giun biển thuộc ngành Sá sùng (Sipuncula), sống vùi mình sâu trong lớp cát pha bùn ở các bãi triều ven biển Vân Đồn, Quan Lạn, Minh Châu. Bề ngoài của sá sùng khiến không ít người e ngại khi lần đầu nhìn thấy, nhưng đằng sau vẻ ngoài kém hấp dẫn ấy lại là một trong những nguyên liệu tạo vị ngọt tự nhiên "thần thánh" nhất trong ẩm thực miền Bắc, được ví như một loại "mì chính" của nhà giàu.

Việc khai thác sá sùng không hề dễ dàng. Người dân phải canh đúng con nước, dùng thuổng đào sâu xuống cát để bắt từng con một, đòi hỏi sức khỏe và kinh nghiệm dày dặn. Bởi vậy sản lượng khai thác mỗi ngày rất hạn chế, góp phần đẩy giá sá sùng lên cao. Sá sùng tươi hiện có giá khoảng 400.000 – 600.000 đồng/kg, còn sá sùng khô – vốn phải rang, sấy qua nhiều công đoạn cầu kỳ – có giá dao động từ 3,7 đến 6 triệu đồng/kg, thậm chí cao hơn vào dịp cận Tết khi nhu cầu làm quà biếu tăng mạnh.

Sá sùng có thể chế biến theo nhiều cách: xào tỏi, rang giòn nhắm cùng bia, hoặc phổ biến nhất là rang khô để ăn vặt, giòn sần sật, đậm đà vị biển. Tuy nhiên giá trị lớn nhất của sá sùng nằm ở việc dùng làm gia vị – chỉ cần vài con sá sùng khô nướng giòn, giã nhỏ cho vào nồi nước dùng phở, bún thang hay các món canh, hương vị ngọt thanh tự nhiên sẽ dậy lên đầy mê hoặc mà không loại bột ngọt nào sánh được.

Nếu muốn trải nghiệm và mua sá sùng chuẩn vị, du khách nên tìm đến các cơ sở uy tín tại Vân Đồn, Quan Lạn hoặc các cửa hàng đặc sản có nguồn gốc rõ ràng tại Hạ Long, tránh mua trôi nổi vì sá sùng rất dễ bị làm giả bằng các loại giun biển khác có giá trị thấp hơn. Một chuyến đi Quảng Ninh sẽ trọn vẹn hơn nếu bạn dành thời gian tìm hiểu và nếm thử thứ "vàng ròng" độc đáo này của vùng biển Đông Bắc.